Edward Makula

edward makula Patronem naszej fundacji jest Edward Makula
Pilot szybowcowy i samolotowy, legenda polskich skrzydeł (1930-1996).
foto: www.koelner-luftfahrt.de

Edward Makula pochodził ze Śląska, gdzie urodził się w 1930 roku w miejscowości Kończyce k./Zabrza. Studiował na Politechnice Śląskiej w Katowicach, którą ukończył z dyplomem magistra inżyniera. Od młodości związał się z Aeroklubem Śląskim w Katowicach, gdzie rozpoczął i kontynuował szkolenie lotnicze, działał społecznie, dochodząc w nim aż do funkcji prezesa aeroklubu, którą pełnił przez kilka kadencji. Aeroklubowi Śląskiemu pozostał wierny do końca życia. Dłuższy czas pracował w katowickim Zespole Lotnictwa Sanitarnego, w nim tez latał na samolotach i śmigłowcach sanitarnych.

Jego umiłowaną dziedziną było szybownictwo, w którym zdobył srebrną, złotą i diamentową odznakę szybowcową. Dał się poznać jako utalentowany pilot, szybko awansował do kadry narodowej. Po raz pierwszy błysnął w czerwcu 1954 r. w Lesznie, gdzie zwyciężył w Międzynarodowych Zawodach Szybowcowych z udziałem 36. zawodników z 9. państw. Pierwszy tytuł mistrza Polski wywalczył w 1957 r., dalsze w latach: 1965, 1966 i 1978, w klasie otwartej.

W reprezentacji Polski był przez 12 lat. W szy­bowcowych mistrzostwach świata startował sześciokrotnie: w 1958 w Lesznie zajął piąte miejsce w klasie otwartej, w 1960 w Niemczech zdobył w tejże klasie srebrny medal – wicemistrzostwo świata, w 1963 w Argentynie stanął na najwyższym podium, wywalczył zloty medal i tytuł mistrza świata w klasie otwartej, w 1965 był Czwarty, w 1968 w Lesznie zajął ósme miejsce w klasie standard, a w 1970 w USA byt czwarty w klasie otwartej.

Ustanowił dziesięć rekordów Polski i siedem rekordów świata: w przelotach prędkościowych – po trasie trójkąta 200 km w klasie D1 – 67,304 km/h (1955); po trasie trójkąta 300 km w klasie D2 – 113,717 km/h (1972); po trasie trójkąta 500 km w klasie D2 – 101,176 km/h (1972); po trasie trójkąta 100 km w klasie D2 – 130,726 km/h (1972); po trasie trójkąta 500 km w klasie D2 – 114,86 km/h (1974); po trasie trójkąta 500 km w klasie D2 – 122,063 km/h (1974) oraz w przelocie docelowo-powrotnym w klasie D2 -718,2 km.

W 1957 r. został międzynarodowym wicemistrzem Jugosławii, w 1959 r. zajął trzecie miejsce w analogicznych mistrzostwach na Węgrzech. W konkursie-plebiscycie ,,Przeglądu Sportowe­go” na dziesięciu najlepszych sportowców Pols­ki w 1963 r. uplasować się na czwartym miejscu. W 1969 r. w konkursie-plebiscycie ,,Skrzydlatej Polski” wybrany zostat najlepszym lotnikiem sportowym powojennego 25-lecia.

Za swe osiągniecia w szybownictwie został odznaczony przez Międzynarodową Federacje Lotniczą (FAI) najwyższym wyróżnieniem nadawanym wybitnym szybownikom – Medalem Lilienthala (1965). W 1957 r. otrzymał polski Medal Czesława Tańskiego. Zasłużony Mistrz Sportu w szybownictwie, odznaczony Złotym (1963) i Srebrnym (1960) Medalem za Wybitne Osiągniecia Sportowe, laureat Nagrody imienia Janusza Kusocińskiego, był również współtwórcą polskiej taktyki wyczynowego latania szybowcowego, autorem wielu publikacji w prasie lotniczej oraz w książkach fachowych.

Edward Makula należał do grona cenionych, zaangażowanych działaczy społecznych Aero­klubu, zasiadał w jego władzach naczelnych, byt drugoletnim Przewodniczącym Komisji Szybowcowej, której został przewodniczącym Honorowym. Działał w Międzynarodowej Komisji Szybowcowej FAI, będąc przez dwie kadencje jej wiceprezydentem. Wyróżniony tytułem i odznaką Zasłużonego Działacza Lotnictwa Sportowe­go, otrzymał również tytuł Członka Honorowego Aeroklubu (1988). W październiku 1994 r. na jubileuszu 75-lecia Aeroklubu Polskiego na Zamku Królewskim w Warszawie został wyróżniony najwyższym aeroklubowym odznaczeniem – Złotym Medalem.

Przez wiele lat byt pilotem PLL LOT, kapitanem samolotu. Wsławił się tym, iż jako pierwszy Polak przeleciał samolotem komunikacyjnym z Polski do Japonii trasą wiodącą nad Biegunem Północnym. Odegrał dużą role ja­ko szef pilotów szkolących się i latających na sa­molotach typu Boeing. Wyróżniony złotą odznaką Zasłużony Pracownik Polskich Linii Lotni­czych LOT SA z trzema diamentami.

Edward Makula był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, wyróżniony Błękitnymi Skrzydłami swą wybitną działalnością zapisał się na trwałe w historii polskiego lotnictwa.

Edward Makula zmarł w 1996 roku w Warszawie, gdzie został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

[Aerokluby, nr 51, luty 1996]

 

Ważniejsze osiągnięcia:

  • Szybowcowy Mistrz (Junin 1963) i Wicemistrz (Kolonia 1960) Świata w szybownictwie w klasie otwartej,
  • Medal Lilienthala,
  • Medal Tańskiego,
  • Złota Odznaka Szybowcowa z Trzema Diamentami,
  • 8-krotny rekordzista świata,
  • 17-krotny rekordzista Polski.